Kreatywność, radość i eksperymenty z gliną.
Warsztaty europejskie dla trenerów i edukatorów – relacja.


   Niniejsza relacja dotyczy wyjazdu organizowanego przez firmę VERNUM działającą w Polsce w obszarze budownictwa naturalnego. W okresie od kwietnia 2012 do kwietnia 2013 firma Vernum wykonywała tynki gliniane i prowadziła szkolenia dla dorosłych - amatorów, zarówno osób pracujących chcących podnieść kwalifikacje, jak i dla osób bezrobotnych. Podczas tych kursów okazało się, że bardzo duże znaczenie dla osób dorosłych (niezależnie od status na rynku pracy i niezależnie od momentu zakończenia przez nie edukacji formalnej) bardzo ważnym aspektem edukacji jest stosowanie aktywnych form nauczania: warsztatów, eksperymentów i doświadczeń, które pozwalają efektywniej i w krótszym czasie przekazywać wiedzę.
    Dlatego zdecydowano o skorzystaniu z oferty międzynarodowych warsztatów. Wyjazd na warsztaty dla trenerów i edukatorów pt: Kreatywność, radość i eksperymenty z gliną był finansowany z programu Grundtvig (Program „Uczenie się przez całe życie”, Mobilność kadry edukacyjnej).
    Szkolenie odbyło się w dniach 7-12.10.2013 w Niemczech, a jego organizatorem było Stowarzyszenie promujące dobry sposób życia FAL z Niemiec (Ganzlin).
 
FAL - stowarzyszenie, gdzie budynki naturalne budują nawet dzieci, oczywiście z dzicinną łatwością.
 
Tynki gliniane w najlepszym wydaniu - tutaj motyl wykonany na ścianie
 
Technika sgraffito - kilka warstw tynku na sobie, a potem wydrapywane wzory.
 
Rzeźba w glinie

   Przed szkoleniem przesłano materiały dydaktyczne do zapoznania się, przygotowane przez francuskie stowarzyszenie Grains De Batisseurs (Grenoble). W ramach przygotowań przeanalizowano podręczniki z zakresu efektywnej nauki dorosłych, budownictwa zrównoważonego z użyciem gliny i ziemi; zachowania się gliny w obecności wody. Analiza dokonano w oparciu o literaturę dostępną w Polsce i w oparciu o internetowe zasoby bibliotek online. Zbadano także dostępność oferty edukacyjnej dla dorosłych w w/w tematyce, czyli o kursach/szkoleniach. Okazało się, że w Polsce występują szkolenia odnośnie budownictwa zrównoważonego w formie praktycznych zajęć dla osób chcących budować budynki na zasadzie "zrób to sam".

   Tradycyjnie, na początku szkolenia, uczestnicy z Niemiec, Hiszpanii, i Polski przedstawili działalność swoich organizacji macierzystych w barwnych opowieściach i fotografiach.

Przygotowana sala do przyjęcia kursantów
 
   W celu nabycia umiejętności przydatnych trenerom w przyszłości drugiego dnia uczestniczy brali udział w przygotowywaniu eksperymentów:
- warsztaty z zakresu przygotowania przedmiotów do wykonywania eksperymentów: rysunki i szkice, wymiarowanie, przygotowanie sprzętów z drewna i plastyku,
 
Różne rodzaje gliny, jedna objętość przed dodaniem wody. 

- odsiewanie różnych frakcji piasków, żwirów; selekcja różnego rodzaju glin; oddzielanie i czyszczenie różnych rodzajów ziemi,
 
Glina i woda - ważny eksperyment - dla każdego 
 
Oto efekty doświadczeń
 
Spękania - wywołane na żądanie - to jest możliwe.

- warsztaty pozyskiwania i oznakowywania pobieranych próbek ziemi (warsztaty w terenie).
 
 Ziemia - glina - prosta droga na budowę.
 
...potem - przygotowanie surowej gliny do dalszej obróbki... 
 
Glina pozyskana z pola - pierwsze doświadczenie 

Każde z działań odbywało się w grupie roboczej, pracami koordynował opiekun merytoryczny. Każdy z działów przekazywanej wiedzy kończył się sesją podsumowującą.

Glina, piach, żwir - składniki gotowe do użycia podczas eksperymentów
 
Projekty, rysunki i ... gotowe!
 
Daniel - nasz przewodnik po eksperymentach

   Kolejny dzień koncentrował się na odkrywaniu głównych składników gliny. Omówienie różnych technik budownictwa z gliny, w zależności od rodzaju gliny. Przedstawienie różnego rodzaju glin z różnych źródeł. Wypracowywanie materiałów merytorycznych, które mogą być pomocne w późniejszej edukacji. Każdy z działów przekazywanej wiedzy kończył się sesją podsumowującą.

   Najważniejszym i najciekawszym elementem prezentacji było przedstawienie i omówienie eksperymentów przygotowywanych wcześniej. Przygotowano je w oparciu o doświadczenia francuskiego partnera warsztatów. Omawiano kilkanaście eksperymentów, a wśród nich m.in.
- woda – siła łączenia potrzebna przy wznoszeniu budynków (link),
 
Woda - to żywioł, który pomaga w budowie - tutaj eksperyment 
 
...eksperymenty czas zacząć... 

- piasek – frakcje – czy każda frakcja zachowuje się tak samo (link),
- piasek – silny sam, czy ubity (link),
 
Czy kulki imitujące piasek - spadną do dolnej części pudełka? 

- piasek – czy włożona do pojemnika zawsze utrzyma taki sam ciężar (link).
- ziemia ubijana – dlaczego i jak to działa (link)
    Przedstawione powyżej tematy zawierają odnośniki do video stworzonych przez ich twórcę, GrainsDeBatisseurs.

   Później omówiono praktyczną wiedzę w obszarze eksperymentów edukacyjnych i tworzenia sprzyjającej atmosfery do nauki.

   Kolejny dzień to wycieczka, podczas której odwiedziliśmy szlak gliny i cegły, co było okazją do tworzenia europejskiej sieci edukatorów/trenerów w budownictwie naturalnym/zrównoważonym.

   Następnie uczestnicy w grupach przedstawiali wybrane eksperymenty: różne stany gliny, zachowania ziemi, tekstura, plastyczność, spójność, zachowanie się piasków/żwirów/glin, zachowanie sie piasku w ruchu, kapilarność.
 
Piet Karlstedt przedstawia ćwiczenie "ósemka"
 
Wiedza - ciekawość - zabawa
 
 
 

 


   Ostatniego dnia dokonano wprowadzenia do zasad Europejskich Ram Kwalifikacji i systemu ECVET oraz oceny efektów nauczania. Przeprowadzono egzaminu ECVET z zakresu przygotowywania tynków glinianych, jako przykładu nadawania kwalifikacji w obszarze zastosowania materiałów naturalnych.
 
Stanowiska przygotowane do egzaminu praktycznego, zaraz po części teoretycznej 
 
Trzy osoby - egzamin 
 
Nie tylko praktyka - ale i opisywanie czynności - bardzo ważna rzecz podczas egzaminu ECVET 
 
Komisja, obserwatorzy, uczący się egzaminowania - "druga strona medalu".
 
Panie - nadzieja tynków glinianych!
 
Prezycja - będzie doceniona i oceniona
 
Egzaminatorzy - zespół niemiecko-francuski 
 
Reprezentant Francji
 
Trud opłacił się -  egzamin zdany - Jednostka 1, poziom 4.

    Omówiono proces tworzenia narzędzi ewaluacyjnych dla trenerów osób dorosłych odnośnie stylu ich nauczania - konstrukcja egzaminu ECVET i jego przydatność do tworzenia narzędzi ewaluacyjnych.

   Wyjazd był także okazją do nawiązania nowych kontaktów międzynarodowych oraz wymiany doświadczeń na polu działalności edukacyjnej osób dorosłych przez ich całe życie.

Wojciech Owczarzak
Uczestnik wyjazdu i właściciel firmy Vernum